अकाली मृत्यूचे भय टाळण्यासाठी करा 'अष्टनागांचे' स्मरण; जाणून घ्या महत्त्व अन् धार्मिक कथा!

हिंदू धर्मसंस्कृतीत नागदेवतेला अतिशय पवित्र आणि पूजनीय स्थान देण्यात आले आहे. भगवान शिवशंकरांनी नागाला आपल्या गळ्यात अलंकार म्हणून धारण केले आहे, तर सृष्टीचे पालनहार श्रीविष्णू क्षीरसागरात शेषनागाच्या शय्येवर विश्राम करतात. द्वापारयुगात याच शेषनागाने बलरामाच्या रूपात अवतार घेऊन श्रीकृष्णाची अखंड सेवा केली. नागदेवतेप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी आणि महादेवांची कृपा मिळवण्यासाठी श्रावण महिन्यातील शुक्ल पक्षाच्या पंचमीला नागपंचमी साजरी केली जाते. यंदा १७ ऑगस्ट २०२६ रोजी नागपंचमीचा सण साजरा केला जात आहे. या दिवशी हिंदू धर्मातील ८ मुख्य सर्पदेवतांची (अष्टनाग) पूजा केली जाते. या अष्टनागांचे स्मरण केल्याने सर्पदंश, अकाली मृत्यू, भीती, वास्तुदोष आणि दरिद्रतेपासून मुक्ती मिळते, अशी धार्मिक मान्यता आहे.

अष्टनाग कोणते आणि त्यांच्या उपासनेचे काय लाभ आहेत? याविषयीची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे:

हिंदू पौराणिक ग्रंथांमध्ये ८ प्रमुख सर्पदेवतांचा उल्लेख असून, प्रत्येकाचे आध्यात्मिक महत्त्व आणि कथा वेगळी आहे. १. वासुकी नाग

• महत्त्व: वासुकी हे नागांचे राजा असून महादेवांच्या गळ्यातील 'सर्पहार' मानले जातात. समुद्रमंथनाच्या वेळी मंदार पर्वताभोवती वासुकी नागाचीच दोरीसारखी बांधणी करून देव-दानवांनी मंथन केले होते. तसेच बालकृष्णाला यमुनेतून सुरक्षित पार नेताना वासुकी नागानेच आपल्या फण्याने पावसापासून त्यांचे रक्षण केले होते.

• उपासनेचा लाभ: वासुकी नागाची पूजा केल्याने सर्व प्रकारच्या आपत्तींपासून रक्षण होते आणि महादेवांचा विशेष आशीर्वाद मिळतो.

२. अनंत / शेषनाग

• महत्त्व: सर्व नागांमध्ये श्रेष्ठ असलेले अनंत नाग हे श्रीविष्णूंचे परमभक्त आहेत. विष्णूंची 'शेषशय्या' हेच त्यांचे निवासस्थान आहे. मान्यतेनुसार, शेषनागाच्या हजार फण्यांवर संपूर्ण पृथ्वी तोललेली आहे.

• उपासनेचा लाभ: यांची आराधना केल्याने घरात सुख-शांती, स्थिरता येते आणि कुंडलीतील 'कालसर्प दोषाचा' प्रभाव कमी होतो.

३. पद्म नाग

• महत्त्व: पद्म नागाच्या फण्यावर कमळाचे शुभ चिन्ह असते. प्राचीन काळात गोमती नदीच्या परिसरात पद्म नागांचे भव्य साम्राज्य होते, जे पुढे मणिपूर भागात स्थायिक झाले आणि त्यातूनच 'नागवंशी' संस्कृतीचा विस्तार झाला.

• उपासनेचा लाभ: पद्म नागाची पूजा केल्याने व्यवसायात यश, कीर्ती आणि समाजात मान-सन्मान प्राप्त होतो.

४. महापद्म नाग

• महत्त्व: महापद्म नागाला धर्मग्रंथांत 'शंखपद्म' असेही म्हटले आहे. या नागाच्या कुशीवर आणि फण्यावर महादेवाच्या त्रिशूलाची दैवी खूण असते. विष्णू पुराणात यांच्या सामर्थ्याचे विशेष वर्णन आढळते.

• उपासनेचा लाभ: यांची मनोभावे पूजा केल्याने गंभीर सर्पदोष आणि पितृदोषापासून मुक्ती मिळते.

५. तक्षक नाग

• महत्त्व: तक्षक हे पाताळातील अत्यंत पराक्रमी आणि तेजस्वी नाग मानले जातात. महाभारतातील कथेनुसार शापामुळे तक्षक नागानेच राजा परीक्षिताला दंश केला होता. यांचा स्वभाव स्वाभिमानी आणि लढाऊ मानला जातो.

• उपासनेचा लाभ: तक्षक नागाच्या आराधनेने गुप्त शत्रूंचा पराभव होतो आणि मनातील कोणतीही भीती दूर होते.

६. कुलीर नाग

• महत्त्व: अष्टनागांमध्ये कुलीर नागाचा संबंध थेट ब्रह्मांडाचे निर्माते जगत्पिता ब्रह्मदेवाच्या तत्त्वाशी जोडला जातो. हे नाग ज्ञान, पावित्र्य आणि उच्च अध्यात्माचे प्रतीक आहेत.

• उपासनेचा लाभ: कुलीर नागाच्या स्मरणाने घरातील बुद्धिमत्ता, विवेक आणि कुलाच्या परंपरेचे रक्षण होते.

७. कर्कोटक नाग

• महत्त्व: कर्कोटक नाग हे भगवान शिवांचे निष्ठावान गण असून पुराणातील प्रसिद्ध 'नल-दमयंती' कथेमध्ये यांचा महत्त्वाचा उल्लेख येतो.

• उपासनेचा लाभ: यांच्या पूजनाने वास्तुदोष, घरातील नकारात्मक ऊर्जा नष्ट होते आणि दुर्धर आजारांपासून सुटका मिळते.

८. शंख नाग

• महत्त्व: शंख नाग हा सर्व सर्पदेवतांमध्ये अत्यंत बुद्धिमान, चतुर आणि सात्त्विक मानला जातो. यांचा रंग शंखाप्रमाणेच शुभ्र-पांढरा आणि तेजस्वी असतो.

• उपासनेचा लाभ: नागपंचमीला शंख नागाची उपासना केल्याने घरातील दारिद्र्य दूर होऊन धनवृद्धी होते.

नागपंचमीच्या या पावन दिवशी शिव आणि विष्णू यांचे लाडके प्रतीक असलेल्या या आठही नागांचे मनोभावे स्मरण करून त्यांची पूजा करावी.

तुमच्या आध्यात्मिक साधनेत जोडा स्फटिकांची सात्विक ऊर्जा. स्फटिक माळ आणि धनयोग ब्रेसलेट ऑर्डर करण्यासाठी आजच वेबसाईटला भेट द्या. https://www.lokmatbhakti.com/product-page/pure-spetic-kanta-10mm